Thuiszorg in Transitie

In 2005 hebben de stichtingen SGL (Stichting Geloofsovertuiging en Levensbeschouwing), STOOM (Stichting Onderzoek en Ontwikkeling Maatschappelijke Gezondheidszorg) en LSBK (Landelijke Stichting Beheer Kruiswerk) de Universiteit voor Humanistiek gevraagd een onderzoek te doen naar de consequenties van het overheidsbeleid voor menselijke waarden in de thuiszorg.

De onderzoeker, professor dr. H.P. Kunneman, heeft zich in deze materie verdiept door o.a. enquêtes onder bijna 500 verpleegkundigen en verzorgenden te houden, door gebruik te maken van hun aangeleverde casuïstiek, het houden van 21 diepte-interviews met verpleegkundigen en verzorgenden en een zestal aanvullende interviews met beleidsmedewerkers en managers in de thuiszorg. Gevraagd werd daarbij vooral naar de waarden die voor de professionals zelf belangrijk zijn, de manier waarop die in het werk tot uiting komen en wat hen belemmert om aan die waarden in de praktijk gestalte te geven.

Respect, betrokkenheid, betrouwbaarheid, zorgvuldigheid, menselijke warmte, collegialiteit en eerlijkheid: dat zijn de waarden die professionals in de thuiszorg inspireren en motiveren. Bijna 60% van hen vindt dat deze waarden in de thuiszorg steeds meer in de knel komen. Dat maakt het moeilijker om inspiratie en betrokkenheid overeind te houden, vindt 47%. De veranderingen die de afgelopen 5 jaar van overheidswege zijn doorgevoerd, met name de functiegerichte indicatiestelling, het CIZ en de marktwerking, hebben volgens de meeste van hen negatieve gevolgen voor de kwaliteit van hun werk.

De waarden van professionals in mensgerichte beroepen zijn geen extraatje, maar maken samen met hun vakkennis het hart uit van hun professionele kwaliteit. Het belang en de economische betekenis van die waarden krijgen volgens dit onderzoek in de thuiszorg te weinig aandacht. Ze worden nu behandeld als een soort onuitputtelijke gasbel, waar overheden en organisaties naar believen uit kunnen putten. Dat is een misverstand. Die waarden en de daarmee verbonden professionele kwaliteiten moeten gerespecteerd en gevoed worden. Volgens de onderzoekers kunnen in de thuiszorg nieuwe verbindingen tot stand komen tussen efficiënt beheer (lantaarnpalen) aan de ene kant en inspiratie en betrokkenheid (kampvuurtjes) aan de andere kant. Daarop zou het beleid de komende jaren gericht moeten zijn. Dat zal de thuiszorg beter maken.

Belangstellenden kunnen hier het boekje (de “populaire” versie) en de flyer downloaden.

Het totale rapport kunt u hier downloaden.

De boekjes zijn ook te bestellen via lsbk@lsbk.nl.